სუამ-ის დაარსება

 

 

სუამ-ის ვებ-გვერდი:

http://guam-organization.org/

twitter:

@GUAMSecretariat 

Facebook:

https://www.facebook.com/odedguam/

1997 წლის 10 ოქტომბერს, სტრასბურგში, ევროპის საბჭოს სამიტის მსვლელობისას, ოთხი ქვეყნის (საქართველო, უკრაინა, აზერბაიჯანი და მოლდოვა) მონაწილეობით დაფუძნდა სუამ-ის საკონსულტაციო ფორუმი. 

2006 წლის 22-23 მაისს, კიევში გამართულ სუამ-ის მორიგ სამიტზე, სუამ-ის გაერთიანების ბაზაზე შეიქმნა ახალი ორგანიზაცია - დემოკრატიისა და ეკონომიკური განვითარების ორგანიზაცია - სუამ-ი. ახალი ორგანიზაციის შექმნა ოფიციალურად გაფორმდა სუამ-ის ქვეყნების სახელმწიფო მეთაურთა მიერ კიევის შესაბამისი დეკლარაციის, ორგანიზაციის წესდებისა და სხვა დამფუძნებელი დოკუმენტების ხელმოწერით. 

 

სუამ-ის ორგანიზაციის მიზნები

დემოკრატიისა და ეკონომიკური განვითარების ორგანიზაცია - სუამ-ის ძირითადი მიზნები, ორგანიზაციის წესდების შესაბამისად:

  • დემოკრატიულ ღირებულებათა დამკვიდრება, სამართლის უზენაესობისა და ადამიანის უფლებების პატივისცემის უზრუნველყოფა;
  • სტაბილური განვითარების უზრუნველყოფა;
  • საერთაშორისო და რეგიონალური უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის განმტკიცება;
  • ევროპის ინტეგრაციის გაღრმავება საერთო უსაფრთხოების სივრცის შესაქმნელად, აგრეთვე ეკონომიკური და ჰუმანიტარული თანამშრომლობის გაფართოება;
  • მხარეთა სოციალურ-ეკონომიკური, სატრანსპორტო, ენერგეტიკული, სამეცნიერო-ტექნიკური და ჰუმანიტარული პოტენციალის განვითარება;
  • საერთო ინტერესის სფეროებში პოლიტიკური ურთიერთქმედებისა და პრაქტიკული თანამშრომლობის გააქტიურება.

ორგანიზაციული სტრუქტურა

სუამ-ის სამდივნო

მდებარეობს კიევში. სამდივნო ახორციელებს სუამ-ის საქმიანობის ორგანიზაციულ-ტექნიკურ უზრუნველყოფას. სამდივნო ფუნქციონირებს სუამ-ის გენერალური მდივნის ხელმძღვანელობით, რომელიც თანამდებობაზე ინიშნება 4 წლის ვადით.

2016 წლის 1 იანვრიდან სუამ-ის გენერალურ მდივნად 4 წლის ვადით დანიშნულია ალთაი ეფენდიევი, (აზერბაიჯანის ყოფილი ელჩი ესპანეთში).

2007-2015 წწ-ში სუამ-ის გენერალური მდივნის თანამდებობა ეკავა ვალერი ჩეჩელაშვილს.

თავმჯდომარე ქვეყანა

2019 წელს - უკრაინა

საბჭო

  • სახელმწიფოთა მეთაურების საბჭო (სუამ-ის სამიტი);
  • საგარეო საქმეთა მინისტრების საბჭო;
  • სუამ-ის ეროვნული კოორდინატორების საბჭო;
  • სუამ-ში მუდმივი წარმომადგენლების (ელჩების) საბჭო.

2018 წლის 5 ოქტომბერს, კიშინეუში გაიმართა სუამ-ის წევრი ქვეყნების მთავრობათა ხელმძღვანელების მეორე შეხვედრა.

2017 წლის 27 მარტს, კიევში, გაიმართა სუამ-ის წევრი ქვეყნების პრემიერ-მინისტრების პირველი შეხვედრა (და სუამ-ის პირველი ბიზნეს-ფორუმი).

სუამ-ის ბოლო სამიტი პრეზიდენტების დონეზე გაიმართა 2008 წელს ქ. ბათუმში.

2017 წლის 8 ოქტომბერს თბილისში გაიმართა სუამ-ის საგანგებო მინისტერიალი, სუამ–ის 20 წლის იუბილესთან დაკავშირებით.

სუამ-ის დარგობრივი სამუშაო ჯგუფები

სამუშაო ჯგუფს ხელმძღვანელობს კოორდინატორი ქვეყანა, რომელიც ინიშნება 2 წლის ვადით.

ჯგუფის კოორდინატორობას ორგანიზაციის წევრი ქვეყნები ირჩევენ და ერთმანეთში ანაწილებენ ნებაყოფლობით.

კოორდინატორი ქვეყნის ფუნქციაა სამუშაო ჯგუფის სხდომების ინიცირება და სხდომის თავმჯდომარეობა.

  1. საგანგებო სიტუაციების (2019-2020 წწ. კოორდინატორია საქართველო);
  2. ტრანსპორტის (2019-2020 წწ. კოორდინატორია აზერბაიჯანი);
  3. ეკონომიკისა და ვაჭრობის (2019-2020 წწ. კოორდინატორია მოლდოვა);
  4. დანაშაულთან ბრძოლის კოორდინაციის საკითხებზე (2019-2020 წწ. კოორდინატორია უკრაინა);
  5. სპორტისა და ახალგაზრდობის საკითხებზე (2019-2020 წწ. კოორდინატორია უკრაინა);
  6. კიბერუსაფრთხოების (2019-2020 წწ. კოორდინატორია უკრაინა);
  7. მეცნიერებისა და განათლების (2019-2020 წწ. საქართველო/უკრაინა);
  8. ენერგეტიკის (არ ჰყავს კოორდინატორი);
  9. ინფორმაციული ტექნოლოგიების (არ ჰყავს კოორდინატორი);
  10. კულტურისა და ტურიზმის (არ ჰყავს კოორდინატორი).

ასევე,  ფუნქციონირებს სამუშაო ორგანო - სუამ-ის ვაჭრობისა და ტრანსპორტის ხელშეწყობის პროექტის ხელმძღვანელი კომიტეტი, რომლის ფარგლებშიც აქტიურად თანამშრომლობენ სუამ-ის წევრი ქვეყნების საბაჟო უწყებები.

კომიტეტის ფარგლებში შემუშავდა სუამ-ის სავაჭრო ციფრული კვანძის კონცეფციის პროექტი და ამოქმედდა ვებ-გვერდი: http://guamtrade.net

2017 წლის 27 მარტს ხელმოწერილი „სუუამ-ის მონაწილე სახელმწიფოთა შორის თავისუფალი სავაჭრო ზონის შექმნის შესახებ“ 2002 წლის 20 ივლისის შეთანხმების ხელშემკვრელ მხარეთა მოქმედებების მაკოორდინირებელი სამუშაო ორგანოს შექმნისა და საქმიანობის წესის დამტკიცების შესახებ“ ოქმის საფუძველზე შეიქმნა სამუშაო ორგანო.

აღნიშნულ სამუშაო ორგანოში უფლებამოსილ წარმომადგენლად განისაზღვრა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს საგარეო ვაჭრობის პოლიტიკის დეპარტამენტის უფროსი - მარიამ გაბუნია.

2018 წლის 3-4 ოქტომბერს, კიევში გამართულ სუამ-ის მეცნიერებისა და ინოვაციის სამუშაო ქვეჯგუფის მორიგ სხდომაზე, ხელი მოეწერა ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმს. მის ფარგლებში მხარეები შეთანხმდნენ, რომ შეიქმნას სუამის ინოვაციური განვითარების საერთაშორისო ასოციაცია, რომელიც მოიცავს წევრი ქვეყნების სამეცნიერო-ტექნოლოგიურ და ინოვაციურ ორგანიზაციებს და მიზნად დაისახავს თანამშრომლობას ინოვაციური განვითარებისთვის ერთობლივი პროექტების შემუშავებასა და დანერგვაში. ასოციაციის ფარგლებში მხარეები ხელს შეუწყობენ საერთაშორისო დონორებისა და საინვესტიციო ფონდების მოზიდვას, სხვადასხვა ინოვაციური და სამეცნიერო ორგანიზაციების ჩართულობის გაზრდას, ინოვაციური ინფრასტრუქტურის განვითარებას ერთობლივი პროექტების განხორციელებისთვის და სხვა.

2017 წელს, ქართულმა მხარემ სუამ-ის ფარგლებში ოფიციალურად დააყენა ინიციატივა წევრი ქვეყნების პოლიციის აკადემიებს ან შსს-ოს სასწავლო დაწესებულებებს შორის თანამშრომლობის საკითხებზე სუამ-ის სამუშაო ქვეჯგუფის შექმნის ინიციატივა.

2017 წლის 31 მაისს ქ. ოდესაში, უკრაინის ბიზნეს კვირეულის ფარგლებში გაფორმდა ჩარჩო მემორანდუმი უკრაინის საერთაშორისო პალატის (ICC) თავმჯდომარესა და სუამ-ის გენერალურ მდივანს შორის ბიზნეს ასოციაციის დაარსების შესახებ.

სუამ-ის საპარლამენტო ასამბლეა

საპარლამენტო ასამბლეას თავმჯდომარეობა განისაზღვრება 1 წლის ვადით და მას ასრულებს იგივე ქვეყანა, რომელსაც სუამ-ის თავმჯდომარეობა აბარია.

 

ამჟამად, სუამ-ის საპარლამენტო ასამბლეას თავმჯდომარეობს მოლდოვა.

 

სუამ-ის საპარლამენტო ასამბლეაში საქართველოს დელეგაციის ხელმძღვანელია გიორგი მოსიძე.

შექმნილია 2004 წლიდან, რომლის ფარგლებში ფუნქციონირებს სუამ-ის საპარლამენტო ასამბლეის ბიურო და ოთხი პროფილური კომიტეტი:

  1. სამართლებრივ საკითხთა კომიტეტი (2019 წელს, თავმჯდომარეობს მოლდოვა);
  2. სავაჭრო-ეკონომიკური საკითხების კომიტეტი (2019 წელს, თავმჯდომარეობს უკრაინა);
  3. მეცნიერების, კულტურისა და განათლების  კომიტეტი (2019 წელს, თავმჯდომარეობს აზერბაიჯანი);
  4. რეგიონული უსაფრთოხების კომიტეტი (2019 წელს, თავმჯდომარეობს საქართველო).

სუამ–ის საპარლამენტო ასამბლეის მე–11 პლენარული სესია გაიმართა 2018 წლის 27–28 სექტემბერს, კიშინეუში.

ღონისძიების ფარგლებში გაიმართა სუამ-ის საპარლამენტო ასამბლეის ბიუროსა და კომიტეტების გაერთიანებული სხდომები, ასევე, სუამ-ის საპარლამენტო ასამბლეისა და ბალტიის ასამბლეის პრეზიდიუმის ტრადიციული შეხვედრა.

აქტიურია საპარლამენტო თანამშრომლობა სუამ-ის საპარლამენტო ასამბლეასა და ბალტიის ასამბლეას შორის, ორ ორგანიზაციას შორის 2009 წელს გაფორმებული თანამშრომლობის შესახებ დეკლარაციის საფუძველზე.

სუამ-ის განცხადებები

წინა წლების მსგავსად, 2018 წლის 14 ნოემბერს, ევროპის საბჭოს გენერალური მდივნის მე-18 კონსოლიდირებული ანგარიშის „კონფლიქტი საქართველოში“ განხილვისას, მოლდოვის თავმჯდომარეობამ განცხადება გააკეთა სუამ-ის სახელით. განცხადებაში ყურადღება გამახვილდა საქართველოს რეგიონებში, აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთში, ადამიანის უფლებების კუთხით არსებულ საგანგაშო მდგომარეობასთან დაკავშირებით; გამოითქვა მწუხარება ე.წ. „ბორდერიზაციის“ პროცესთან დაკავშირებით.

[Statement of the Delegations of GUAM member states on the Secretary General’s 18th consolidated report on the Conflict in Georgia]

 

2018 წლის 18 აპრილს, ევროპის საბჭოს გენერალური მდივნის მე-17 კონსოლიდირებული ანგარიშის „კონფლიქტი საქართველოში“ განხილვისას მოლდოვის თავმჯდომარეობამ განცხადება გააკეთა სუამ-ის სახელით. განცხადებაში ყურადღება გამახვილდა საქართველოს რეგიონებში, აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთში, ადამიანის უფლებების კუთხით არსებულ საგანგაშო მდგომარეობასთან დაკავშირებით; ასევე, არჩილ ტატუნაშვილის სიცოცხლის ხელყოფასთან დაკავშირებით; გამოითქვა მწუხარება ე.წ. „ბორდერიზაციის“ პროცესთან, გამშვები პუნქტების დახურვასთან, თავისუფალი გადაადგილების, საკუთრების, მშობლიურ ენაზე განათლების მიღების უფლებების შეზღუდვასთან დაკავშირებით; აღინიშნა პროგრესის მიღწევის მნიშვნელობა ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებების ფარგლებში; 2008 წლის 12 აგვისტოს ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ ხელშეკრულების შესრულების აუცილებლობასთან დაკავშირებით.

სუამ-ის დელეგაცია მიესალმა საქართველოს მთავრობის ახალ სამშვიდობო ინიციატივას.

[Statement of the Delegations of GUAM member states on the Secretary General’s 17th consolidated report on the Conflict in Georgia]

2018 წლის 12 ივნისს, მოლდოვის თავმჯდომარეობამ გააკეთა ტრადიციული სუამ-ის მხარდამჭერი განცხადება გაერო-ს გენერალურ ასამბლეაზე IDP რეზოლუციის კენჭისყრის დროს.

[Statement on behalf of GUAM member states by Ambassador Victor Moraru, Permanent Representative, at the at the UNGA plenary meeting on the adoption of the draft resolution A/72/L.55 Status of internally displaced persons and refugees from Abkhazia, Georgia]

მიმდინარე პროექტები

მიმდინარე პროექტები

  • თავისუფალი სავაჭრო ზონა;
  • სუამ-ის სატრანსპორტო დერეფნის განვითარების კონცეფცია;
  • ტერორიზმთან, ორგანიზებულ დანაშაულთან, ნარკოტრეფიკინგთან და სხვა საშიში ტიპის ტრანსსასაზღვრო დანაშაულთან ბრძოლის ვირტუალური სამართალდამცავი ცენტრი.

პარტნიორი ქვეყნები და თანამშრომლობის ფორმატები

აშშ (სუამ+აშშ ფორმატი)

სუამ+აშშ ფორმატი ოფიციალურად ჩამოყალიბდა 2002 წლის 6 დეკემბერს მიღებული სუამ-აშშ თანამშრომლობის შესახებ ჩარჩო პროგრამის საფუძველზე: "GUAM-US Framework Program of Trade and Transport Facilitation, Ensuring Border and Customs Control, Combating Terrorism, Organized Crime and Drug Trafficking". წლების განმავლობაში, სუამ-ი ამერიკულ მხარესთან აქტიურ თანამშრომლობას ავითარდება, ძირითადად, სამართალდამცავ და საერთაშორისო დანაშაულთან ბრძოლის სფეროში.

აშშ-ს დაფინანსებითა და ხელშეწყობით, სუამ-ის წევრ ქვეყნებში (შინაგან საქმეთა სამინისტროებში) შეიქმნა სუამ-ის ვირტუალური სამართალდამცავი ცენტრი (GUAM Virtual Law-Enforcement Center (VLEC), რომლის მიზანია მხარეებს შორის დაშიფრული ინფორმაციის ურთიერთგაზიარება, სახელმწიფოთაშორისი საინფორმაციო-ანალიზური სისტემის (Interstate Information Management System) საშუალებით.

ამერიკული მხარის ხელშეწყობით, ასევე ჩამოყალიბდა აქტიური თანამშრომლობა სუამ-სა და გაერო-ს ნარკოტიკებისა და დანაშაულის ოფისს (UNODC) შორის, რომელიც ნარკოტიკების უკანონო ბრუნვისა და ფულის გათეთრების წინააღმდეგ ბრძოლის სფეროში ერთობლივი პროექტების განხორციელებას მოიცავს.

სუამ-აშშ ფორმატის მაღალი დონის ბოლო შეხვედრა გაიმართა 2017 წლის 21 სექტემბერს, ნიუ-იორკში, გაერო-ს გენერალური ასამბლეის გენერალური დებატების ფარგლებში, სადაც მხარეებმა მიიღეს ერთობლივი განცხადება „GUAM-US Joint Statement“.

სუამ-აშშ ფორმატში გამართულია 27 შეხვედრა, ხოლო 21 შეხვედრაზე მიღებულია დასკვნითი დოკუმენტები, ერთობლივი განცხადებების სახით.

იაპონია (სუამ+იაპონიის ფორმატი)

ფორმატს საფუძველი დაუდო 2007 წელს, ბაქოში სუამ-სა და იაპონურ მხარეს შორის გამართულმა შეხვედრამ.

2018 წლის 24 სექტემბერს, ნიუ-იორკში, გაერო-ს გენერალური ასამბლეის 73–ე სესიის ფარგლებში, გაიმართა სუამ-იაპონიის მე-6 მინისტერიალი. შეხვედრაზე  მიღებულ იქნა დასკვნითი დოკუმენტი - GUAM-Japan Joint Press Release, რომელშიც დაფიქსირდა იაპონიის მხრიდან სუამ-ის ქვეყნების ტერიტორიული მთლიანობის მხარდაჭერის საკითხი.

2017 წელს აღინიშნა სუამ+იაპონიის თანამშრომლობის 10 წლის იუბილე.

2017 წლის 20 სექტემბერს, ნიუ-იორკში, გაერო-ს გენერალური ასამბლეის გენერალური დებატების ფარგლებში, გაიმართა სუამ-იაპონიის მაღალი დონის შეხვედრა, რომელშიც იაპონური მხარე პირველად იყო წარმოდგენილი საგარეო საქმეთა მინისტრის დონეზე (Minister for Foreign Affairs Taro KONO). შეხვედრაზე ტრადიციულად მიღებულ იქნა დასკვნითი დოკუმენტი - GUAM-Japan Joint Press Release, რომელშიც დაფიქსირდა პოლიტიკური მესიჯები, იაპონიის მხრიდან სუამ-ის ქვეყნების ტერიტორიული მთლიანობის მხარდაჭერის შესახებ, ასევე შეხვედრის მონაწილეების მხრიდან ჩრდილოეთ კორეის მიერ ქმედებების დაგმობა.

თანამშრომლობის პროგრამას “GUAM-Japan Cooperation program” ხელი მოეწერა 2015 წლის 3 დეკემბერს, ბელგრადში გამართულ სუამ-იაპონიის ფორმატის მაღალი დონის შეხვედრაზე. იაპონიის მხრიდან მონაწილეობა მიიღო იაპონიის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, სახელმწიფო მინისტრმა იოჯი მუტომ (Yoji MUTO).

2013 და 2015 წლებში იაპონიაში გაიმართა სუამ-ის ეროვნული კოორდინატორების „biannual“ ვიზიტები, რომლებიც თანამშრომლობის პროგრამის მომზადებას ისახავდა მიზნად.

სუამ-ის ეროვნული კოორდინატორების იაპონიაში ვიზიტები გაიმართა იაპონური არასამთავრობო ორგანიზაციის The Global Forum of Japan მიწვევითა და დაფინანსებით. ვიზიტის ფარგლებში აღნიშნულ ორგანიზაციაში ჩატარდა მრგვალი მაგიდის დისკუსიები და სუამ-იაპონიის მე-5 და მე-6 შეხვედრები, საგარეო საქმეთა სამინისტროში.

იაპონური მხარე ყოველწლიურად მასპინძლობს თემატურ სემინარებს სუამ-ის ექსპერტებისთვის, გამოცდილების გაზიარების მიზნით.

2018 წლის 28 იანვარი-3 თებერვლის პერიოდში, იაპონიაში გაიმართა ტრადიციული სემინარი სუამ-ის ექსპერტებისთვის, მცირე და საშუალო ბიზნესის ხელშეწყობის საკითხებზე.

2019 წელს იგეგმება თემატური სემინარი ინვესტიციების წახალისების საკითხებზე.

2017 წლის 21-24 სექტემბერს იაპონიაში გამართულ საერთაშორისო გამოფენაზე „Japan Expo 2017“ მოეწყო სუამ-ის ერთობლივი სტენდი.

იაპონიაში მსგავსი სუამ-ის ერთობლივი გამოფენის ორგანიზების პრაქტიკა უკვე არსებობს. 2010 და 2011 წლებში, ტოკიოში გამართული The World Tourism Fair-ის ფარგლებში, იაპონიის მხარდაჭერით, წარმოდგენილი იყო იაპონელი ტურისტებისთვის შემუშავებული სუამ-ის ტურისტული პროდუქტი.

კანადა

2018 წლის 6 დეკემბერს, ეუთო-ს მინისტერიალის ფარგლებში გაიმართა სუამ-კანადის პირველი მინისტერიალი, რომელსაც ესწრებოდა კანადის საგარეო საქმეთა მინისტრი, კრისტია ფრილანდი. შეხვედრაზე  მიღებულ იქნა დასკვნითი დოკუმენტი - GUAM-Canada Joint Press Release.

გაერო

2018 წლის 19 ნოემბერს გაერო-ს ცივილიზაციათა ალიანსის მერვე გლობალური ფორუმის ფარგლებში ხელი მოეწერა სუამ-სა და გაერო-ს ცივილიზაციათა ალიანს შორის ურთიერთგაგების მემორანდუმს.

მემორანდუმს სუამ-ის სახელით ხელი მოაწერა სუამ-ის გენ. მდივანმა, ალთაი ეფენდიევმა.

2018 წლის 26 ნოემბერს, გაერო-ს გენერალური ასამბლეის 73-ე სესიის ფარგლებში მიღებულ იქნა გაერო-სა და სუამ- შორის თანამშრომლობის შესახებ რეზოლუცია.

აღნიშნული რეზოლუციის მეოთხედ იქნა წარდგენილი. ის ტრადიციულად 2 წელიწადში ერთხელ მიიღება.

ვიშეგრადის ჯგუფი

 

სუამ-V4 ფორმატის პირველი შეხვედრა გაიმართა 2009 წლის 1 დეკემბერს, ათენში, ეუთო-ს მინისტერიალის ფარგლებში. აღნიშნულ ფორმატში თანამშრომლობის პერსპექტივები მომდევნო წლებში არაერთხელ იყო განხილული, მათ შორის სუამ-ჩეხეთის და სუამ-პოლონეთის მაღალი დონის შეხვედრების ფარგლებში.